نخ جراحی یا سوتوراژ جراحی، یک نوع دوخت است که در زمینههای مختلف پزشکی و جراحی استفاده میشود.
این نوع دوخت با استفاده از یک نخ خاص و ابزاری به نام سوتوراژ (suture needle) انجام میشود. این نخها معمولاً از پلی استر، پلی پروپیلن، نایلون و یا موادی با خصوصیات مشابه تهیه میشوند.
نخ جراحی برای اتصال بافتهای بدن استفاده میشود، مانند پوست، عضلات، عروق و بافتهای داخلی دیگر. تکنیک نخ جراحی متنوع است و ممکن است برای موارد مختلف با استفاده از نخهای مختلفی انجام شود.
هدف این نوع دوخت، اتصال بافتهای بدن به یکدیگر، کنترل خونریزی و کمک به بهبود سریعتر زخم و آسیب است.

نخ جراحی معمولاً از موادی مانند پلی استر، پلی پروپیلن، نایلون، پلیگلیکولید و پلیکاپرولاکتون تهیه میشود.
انواع نخ جراحی عبارتند از:
نخ برشی (Absorbable Suture): این نخها پس از گذشت چند هفته تا چند ماه در بدن جذب میشوند و نیازی به خارج کردن آنها نیست. این نخها معمولاً برای دوخت بافتهای داخلی بدن مانند عروق، بافتهای عمیق و غیره استفاده میشوند.
نخ غیربرابر (Non-Absorbable Suture): این نخها پس از دوخت، در بدن باقی میمانند و باید برای حذف آنها از بیمار خارج شوند. این نخها معمولاً برای دوخت بافتهای سطحی مانند پوست، خارجی و غیره استفاده میشوند.
نخ تک پارچه (Monofilament Suture): این نخها از یک ماده تکپارچه تشکیل شدهاند و کمتر احتمال ایجاد عفونت دارند. این نخها از جنسهای مختلفی مانند پلی پروپیلن، نایلون و پلیاستر ساخته میشوند.
نخ چندپارچه (Multifilament Suture): این نخها از چندین ماده ساخته شدهاند و ممکن است احتمال ایجاد عفونت بیشتری داشته باشند. این نخها نیز از جنسهای مختلفی مانند پلی گلیکولید و پلی پروپیلن تهیه میشوند.
نخ مغزی (Braided Suture): این نخها از چندین رشته پارچهای تشکیل شدهاند و معمولاً برای دوخت بافتهای سطحی استفاده میشوند. این نخها نسبت به نخهای تکپارچه بیشتر احتمال ایجاد عفونت را دارند.

نخ جراحی پیست (PDS) یک نوع نخ جراحی قابل جذب است که توسط پزشکان و جراحان برای دوخت بافتهای داخلی بدن، مانند عروق، اعصاب، عضلات و غیره استفاده میشود. مزایا و معایب استفاده از نخ جراحی پیست به شرح زیر است:
مزایا:
جذب خودکار: نخ جراحی پیست به طور طبیعی در بدن جذب میشود و نیازی به خارج کردن آن نیست. این ویژگی باعث میشود که بیماران نیاز به دوباره مراجعه به پزشک برای برداشتن دوخت نداشته باشند.
زمان آزاد شدن طولانی: زمانی که نخ جراحی پیست دوخته شده است، زمان آزاد شدن آن به دلیل جذب کامل در بدن، طولانی تر است نسبت به بسیاری از نخهای جراحی دیگر.
ضرر کمتری به بافتهای بدن: نخ جراحی پیست به دلیل ظرفیت کمتری برای تحریک بافتهای بدن، منجر به کمترین آسیب بافتی ممکن میشود.
مقاومت بالا در برابر باکتریها: نخ جراحی پیست به دلیل ساختار مقاوم در برابر باکتریها و عفونتها، مناسب برای دوخت بافتهای داخلی بدن است.
معایب:
قابلیت شکست: نخ جراحی پیست ممکن است در برخی موارد شکست خورده و باعث ایجاد مشکلات جدی شود.
هزینه بالا: نخ جراحی پیست هزینه بالایی دارد و این میتواند برای برخی بیماران به عنوان یک مشکل اقتصادی مطرح شود.
عدم قابلیت استفاده در برخی موارد: در برخی موارد، مانند دوخت بافتهای سطحی پوست، نخ جراحی پیست قابل استفاده نیست و باید از نخهای دیگر استفاده شود.
ریسک ایجاد عفونت: هر گونه نخ جراحی ممکن است ریسک ایجاد عفونت را داشته باشد، اما با توجه به ویژگیهای ضد باکتری نخ جراحی پیست، این ریسک کمتر است

نوع نخ جراحی مورد استفاده برای هر نوع جراحی، بستگی به نوع بافتهایی دارد که باید دوخت شوند. در زیر به برخی از انواع جراحی ها و نخ جراحی مورد استفاده برای آنها اشاره شده است:
جراحی پلاستیک: در این نوع جراحی ها از نخهای جراحی غیربرابر مانند پلی پروپیلن و نایلون برای دوخت بافتهای سطحی پوست استفاده میشود.
جراحی قلب: در این نوع جراحی ها از نخهای جراحی برشی غیربرابر مانند پلیپروپیلن و پلیگلیکولید برای دوخت عروق و بافتهای قلب استفاده میشود.
جراحی مغز و اعصاب: در این نوع جراحی ها از نخهای جراحی برشی غیربرابر مانند پلیپروپیلن و پلیگلیکولید برای دوخت بافتهای عصبی استفاده میشود.
جراحی ارتوپدی: در این نوع جراحی ها از نخهای جراحی برشی و غیربرابر مانند پلیگلیکولید و پلیپروپیلن برای دوخت بافتهای استخوانی و عضلانی استفاده میشود.
جراحی چشم: در این نوع جراحی ها از نخهای جراحی برشی بسیار نازک و رقیق مانند پلیگلیکولید برای دوخت بافتهای چشمی استفاده میشود.
جراحی دندان: در این نوع جراحی ها از نخهای جراحی غیربرابر مانند پلیگلیکولید و پلیپروپیلن برای دوخت بافتهای دهان و دندان استفاده میشود.